|
Centrum voor Jeugd en Gezin: aanpak
Onze beproefde aanpak is gebaseerd op de volgende stevige pijlers:
 Kies een brede scope
Een Centrum voor Jeugd en Gezin is niet het zoveelste gemeentelijke loket waar je snel antwoord krijgt op een vraag. De verantwoordelijkheid van een CJG gaat verder dan alleen verstrekking van informatie en advies. Denk bijvoorbeeld aan het garanderen van meer veiligheid voor risicokinderen of het borgen van de afstemming in het zorgaanbod voor probleemgezinnen. Kortom: kies bij het ontwerp van een Centrum voor deze brede scope.
Reduceer onzekerheid met een goed stappenplan
Betrokkenheid van lokale en regionale partners bij de organisatie van een Centrum voor jeugd en Gezin is essentieel. Maar: nieuw geld en nieuwe taken nodigen uiteraard uit tot organisatie-strategisch gedrag. Het is van groot belang dat niet leidend te laten worden in het proces van ‘oprichting CJG’. De focus moet gericht zijn op de (problemen van de) opgroeiende jeugd. Een goede procesarchitectuur en –uitvoering borgt dat iedereen tot z’n recht komt.
Investeer in respect en verdien vertouwen
Echte samenwerking van zorgpartners is een essentiële voorwaarde voor een adequate invulling van een CJG. Dat vergt een zekere bescheidenheid van alle partijen ten opzichte van elkaar; het proces zal met respect moeten verlopen. Dit alles gaat niet vanzelf in de thans zo woelige wereld van zorg en hulp-verlening, dus: investeer in respect en verdien vertrouwen.
Steek bij aanvang hoog in, met affiniteit
Het adagium van het Rijk: ’niet investeren in stenen, geen nieuwe organisatie oprichten’ maakt dat een alliantie van bestaande partijen invulling geeft aan het Centrum voor Jeugd en Gezin. Gelet op de potentieel strategische betekenis van een CJG voor de zorgpartners, is het zaak de organisaties op voldoende hoog (bestuur/directie-)niveau te betrekken. Tegelijkertijd is het van cruciaal belang niet in bestuurlijke processen te verzanden maar altijd te opereren vanuit een werkelijke affiniteit met datgene waarom het allemaal draait: het kind en zijn problemen.
Uitvoering praktisch insteken, en volhouden
Veel lokale partijen zijn straks betrokken bij het Centrum voor Jeugd en Gezin, met name als vindplaats voor risicomeldingen (Verwijsindex). Echter, niet alle partijen kunnen functioneren in het Centrum. Welke wel? Kies een praktische insteek met een beperkt aantal organisaties. Bijvoorbeeld de jeugdgezondheidszorg, het algemeen maatschappelijk werk en het onderwijs (Zorgadvies-teams). Niet alleen gedurende de ontwikkeling van het CJG, maar ook daarna is het belangrijk alle partijen goed ‘bij de les te houden’. Continuïteit is het kernwoord. Bijvoorbeeld: een systeem voor risicomeldingen invoeren is één ding, het systeem in de komende jaren betrouwbaar draaiende houden een tweede!
Overweeg functiescheiding tussen front- en backoffice
Het lokaal beheren van een Verwijsindex met kinderen die buiten de gemeente naar school gaan, het bevorderen van (opschaling van) zorgcoördinatie over regionale partijen, voldoende openstellingsuren en telefonische bereikbaarheid... zeker voor kleinere gemeenten geen eenvoudige opgave in het licht van de bescheiden rijksvergoeding. Het opsplitsen tussen frontoffice (lokaal) en backoffice (regionaal) kan een oplossing zijn. Een regionale aanpak van beheer risicokinderen en zorgcoördinatie kan veel problemen oplossen, net als intergemeentelijke samenwerking op dat niveau (mogelijk ondersteund door GGD).
Gemeente regisseert, nu en straks
Voor het vraagstuk van gemeentelijke regie hebben wij concepten in huis en hands-on ervaring:
- tijdens de opbouwfase (nu), waarbij sprake is van tijdelijke projectregie waarin het gemeentebestuur fungeert als architect en bouwer;
- in de fase erna als het Centrum er staat (straks), waarbij de permanente zorgregie door de gemeente moet worden uitgevoerd (beleidsmatig aansturen van een netwerk van organisaties, rekening en verantwoording afleggen, inpassen eventuele regionale backoffice in die verhoudingen).
|
